به گزارش پسماند ایران، روزنامه گاردین نوشت: بریتانیا سال گذشته ۱۳۹ هزار تن زباله به ترکیه صادر کرد و خردهمالکان و مناطق فقیرنشین آدانا را مجبور به مقابله با زبالهها، میکروپلاستیکها و دود سمی کرد.
زبالههای پلاستیکی به نیزارهای یک آبراه چند متر دورتر از جایی که آیهان (نام مستعار)، کشاورزی در آدانا، جنوب ترکیه، در حال برداشت بادمجان است، چسبیدهاند. او با اشاره به منطقه بازیافت پلاستیک در بالادست و همچنین یک کارخانه نساجی در نزدیکی که گمان میکند آب را اسیدی میکند، میگوید: ما از همه طرف این جا آلودگی دریافت میکنیم. پلاستیکها در همه جا، کنار آبند و بخارها از این طرف میآیند.
بر اساس دادههایی که از سوی آژانس تحقیقات زیستمحیطی (EIA)، یک سازمان مردمنهاد بینالمللی، برای گاردین تجزیه و تحلیل شده است، بین ماه می ۲۰۲۱ و ژوئیه ۲۰۲۴ میلادی، ۱۳ شرکت بریتانیایی ۵۴۵ محموله زباله پلاستیکی خانگی و سوپرمارکتی، در مجموع ۵۲ هزار تن، را به منطقه بازیافت "کمال دنیز"، در فاصله کمتر از یک مایلی از مزارع بادمجان آیهان، ارسال کردهاند.
تحقیقات جدیدی نیز با گاردین به اشتراک گذاشته شده است که نشان میدهد سطوح بالایی از میکروپلاستیکها و همچنین زبالههای پلاستیکی در آبراههای آدانا، از جمله آبراهی در کنار کمال دنیز، وجود دارد. مردم محلی میگویند آتشسوزیهای ناشی از تودههای رها شده پلاستیک غیرقابل بازیافت در منطقه، دود سمی بر فراز محلهها و مزارع ایجاد میکند.
آیهان گفت: هر سال ما برزنتهای گلخانهای را نصب میکنیم و وقتی آنها را پایین میآوریم، باید سطح را تمیز کنیم، زیرا یک پوشش سیاه پیدا میکنیم که از دود این مکانها ناشی میشود. او ادعا میکند که در ژانویه، پس از باران شدید، آب کانال به زمین او سرازیر شد و هفت هکتار از محصولات کشاورزی را از بین برد. ما مجبور شدیم گیاهان جدیدی بکاریم. اما چه کاری از دستمان برمیآید؟ هیچ کاری. جایی برای شکایت وجود ندارد - هیچکس اهمیت نمیدهد.
آدانا در دشت چوکوروا ترکیه، یکی از حاصلخیزترین مناطق این کشور، غنی از پنبه، سویا و مرکبات قرار دارد. اما از زمان ممنوعیت واردات زبالههای پلاستیکی از سوی چین در سال ۲۰۱۸، ترکیه به مقصد اصلی زبالههای پلاستیکی از اتحادیه اروپا و بریتانیا تبدیل شده است. آدانا شصت درصد از واردات زبالههای پلاستیکی ترکیه را دریافت میکند - هجومی که بر اساس تحقیقات گروههای محیط زیستی و روزنامهنگاران، زیرساختهای تصفیه محلی را تحت الشعاع قرار داده و باعث فعالیتهای غیرقانونی گسترده، از جمله دفن و سوزاندن، شده است.
سدات گوندوغدو، زیستشناس دریایی اهل ترکیه در مرکز سیاستگذاری استانبول دانشگاه سابانجی، که آلودگی منطقه را رصد میکند، میگوید بسیاری از تأسیسات بازیافت، فاضلاب را مستقیماً به کانالها و مجاری مورد استفاده برای آبیاری تخلیه میکنند. نمونههای آبی که او از کانالی در پاییندست کمال دنیز، مجاور مزارع آیهان، گرفته است، بر اساس تحقیقاتی که او در نشریه " نظارت و ارزیابی زیستمحیطی" منتشر کرده است، افزایش ۱۰ برابری غلظت میکروپلاستیکها را در مقایسه با مکانهای بالادست نشان میدهد.
به گفته گوندوغدو، آیهان از کانال برای آبیاری استفاده نمیکند، اما آبراه کنار مزارع او به کانالهای دیگری که از سوی کشاورزان برای آبیاری محصولاتشان استفاده میشود، میریزد. گوندوغدو میگوید: " [تأسیسات بازیافت]این آب آلوده را به کانالها تخلیه میکنند. سپس کشاورزان از آن آب به عنوان منبع آبیاری استفاده میکنند. " او همچنین گلولهها، فیلمها و قطعاتی از زبالههای " بسیار مشخص در فرآوری بازیافت" را یافت.
او دریافت که سایر کانالهای پاییندست تأسیسات بازیافت در آدانا، جدا از کانالهای کمال دنیز، غلظتهای حتی بیش تری دارند: ۱۳۲ برابر بیشتر از بالادست. شبکه کانال از مزارع کشاورزی عبور میکند و به رودخانه سیهان و در نهایت به دریای مدیترانه منتهی میشود. منطقه کمال دنیز، منطقهای وسیع و به شدت محافظتشده است که مجموعهای از انبارهای ذخیرهسازی و تأسیسات بازیافت را در خود جای داده است، برخی با نام شرکتهای بازیافت ترکیه و برخی بدون هیچ هویت قابل مشاهدهای. انبوهی از پلاستیک در اطراف این منطقه، بیرون و داخل تأسیسات پراکنده شدهاند. ماموران امنیتی با موتورسیکلت در جادههای خاکی اطراف آن گشتزنی میکنند.
تحلیلی از دادههای واردات/صادرات که از سوی آژانس تحقیقات زیستمحیطی (EIA) برای گاردین انجام شد، نشان داد که ۱۳ درصد از زبالههای پلاستیکی صادر شده بریتانیا به ترکیه بین ماه مه ۲۰۲۱ تا ژوئیه ۲۰۲۴ به منطقه کمال دنیز ارسال شده است.۱۳ شرکت بریتانیایی زباله ارسال کردهاند.
هیچ نشانهای وجود ندارد که شرکتهای بریتانیایی با ارسال زبالههای پلاستیکی به ترکیه، کار غیرقانونی انجام میدهند. با این حال، این شرکتها طبق مقررات مختلف وظیفه دارند اطمینان حاصل کنند که پلاستیکی که صادر میکنند به شیوهای سازگار با محیط زیست بازیافت میشود. بر اساس گزارش اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت در سال ۲۰۲۰، ترکیه پس از مصر و ایتالیا، سومین کشور در زمینه نشت پلاستیک به دریای مدیترانه از زبالههای مدیریت نشده است.
از گیر افتادن و بلعیده شدن از سوی گونههای دریایی گرفته تا اختلال در زنجیرههای غذایی، پلاستیکها حیات دریایی را به شدت تخریب میکنند. همچنین مشخص شده است که میکروپلاستیکها مانع فتوسنتز در گیاهان و جلبکهای دریایی، که پایه و اساس شبکه غذایی اقیانوساند، میشوند.
مردمی که در نزدیکی منطقه کمال دنیز زندگی میکنند و با گاردین صحبت کردهاند، میگویند آتشسوزیهای ناشی از کارخانههای زباله در آدانا، چهار تا پنج بار در سال دود سمی بر فراز مناطق مسکونی ایجاد میکند. به گفته یاشار گوکوغلو، سخنگوی گروه زیستمحیطی آدانا اکولوژی پلتفرم، این شهر از نظر اجتماعی-اقتصادی به دو بخش تقسیم شده است: شمال، جایی که ثروتمندان زندگی میکنند، و جنوب، متشکل از ساکنان فقیرتر و مهاجران، جایی که تأسیسات بازیافت در آن قرار دارد.
او میگوید: حتی در شرایط عادی کار، آلودگی شیمیایی، آلودگی آب، هوا و خاک بر زندگی آنها تأثیر منفی میگذارد. " سال گذشته، ساکنان پس از آتشسوزی در یک مرکز بازیافت در نزدیکی محله کوچوکدیکیلی که به مدت ۳۶ ساعت در آتش سوخت و دود غلیظی سمی ایجاد کرد که بر فراز محله و مزارع اطراف آن نشست. این مرکز حصارکشی شده کمی بیش از یک مایل در شمال غربی منطقه بازیافت کمال دنیز قرار دارد. طبق گزارشها، آتشسوزیهایی نیز در کمال دنیز رخ داده است.
یک تاجر که به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد، میگوید: هر ماه، بین اول تا پنجم ماه، محمولهها میرسند. کامیونها در آن روزها در خیابان منتهی به این تأسیسات صف میکشند. هر تابستان در این منطقه آتشسوزی رخ میدهد؛ درست کنارش یک مدرسه هست. همسایهها واقعاً نگران این موضوعاند". مرد گفت که نامهای شکایتآمیز در مورد این مرکز نوشته، اما آن را نفرستاده است. " چه کسی قرار است اهمیت بدهد؟ " او میگوید.
به گفته مردم محلی، بخش عمدهای از پلاستیکهای ورودی به آدانا شامل پلاستیکهای مخلوط، کثیف و آلوده است که در نهایت رها و سوزانده میشوند. اتحادیه اتاقهای مهندسان و معماران ترکیه تخمین میزند که مواد غیرقابل بازیافت تقریباً ۵۰ درصد از واردات زبالههای پلاستیکی این کشور از اتحادیه اروپا را تشکیل میدهد.
بریتانیا، یکی از بزرگترین صادرکنندگان زبالههای پلاستیکی در جهان، در سال ۲۰۲۵ میلادی ۶۷۵ هزار تن – بزرگترین مقدار آن در هشت سال - صادر کرد که تقریبا ۱۴۰ هزار تن آن به ترکیه ارسال شد. صادرات زبالههای پلاستیکی اتحادیه اروپا به ترکیه در آن سال به بیش از پانصد هزار تن رسید.
اما در حالی که اتحادیه اروپا اخیراً کنترلهای سختگیرانهتری بر صادرات زبالههای پلاستیکی خود برای جلوگیری از بهرهبرداری زیستمحیطی در خارج از کشور اعمال کرده است، دولت بریتانیا همچنان به صادرات زبالههای پلاستیکی - به کشورهایی که عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، باشگاهی از کشورهای ثروتمند، نیستند - ادامه میدهد.
امی یانگمن، متخصص حقوقی در EIA، گفت: " بریتانیا باید با حذف تدریجی صادرات زبالههای پلاستیکی، تقویت قابلیت ردیابی و اجرای قوانین، تنظیم میکروپلاستیکها و کاهش تولید پلاستیک برای رسیدگی به ریشههای آلودگی، فوراً برای پایان دادن به این رویه استعماری اقدام کند".
جیمز مکلیری، مدیرعامل شرکت بیفا پلیمرز، گفت که بریتانیا باید " مسئولیت بیش تری" در قبال زبالههای پلاستیکی خود بپذیرد و خواستار اصلاحات هدفمند شده است. او گفت: " زبالههای پلاستیکی باید در هر کجا که ممکن است در محیطهای کنترلشده در بریتانیا پردازش شوند، نه اینکه صادر شوند. " وی افزود که دولت بریتانیا باید صادرات زبالههای پلاستیکی فرآوری نشده را ممنوع کند، سیستم فعلی را که صادرات زبالههای پلاستیکی را به جای بازیافت آن در داخل کشور تشویق میکند، اصلاح کند و از بازیافت داخلی حمایت کند. این در حالی است که در سالهای اخیر، ۲۱ مرکز بازیافت و پردازش پلاستیک در بریتانیا تعطیل شدهاند.
منبع خبر : سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما از لندن
